Back

ⓘ Латински јазик



                                               

Фол

Фол за разлика од сите свои другари кентаури, кои биле прилично необразовани и диви се одликувал со мудрост. Бил голем пријател на најголемиот јунак во грчките митови, Херакле. Кога по наредба на микенскиот крал Евристеј, Херакло заминал во лов на еримантски вепар, застанал кај својот пријател кентаурот Фол. Фол во чест на доаѓањето на Херакло приредил голема гозба и отворил големо буре вино. Виното било сопственост на сите кентаури, и кога мирисот на виното се проширил по околината, останатите кентаури дотрчале и ја нападнале куќата во која живеел Фол, за да го спасат своето вино. Херакло ...

                                               

Брз и бесен

Брз и бесен е Ворнер Брос од 1949 година. Цртан филм Тјунс, во режија на Чак Џонс, а по сценарио на Мајкл Малтез. Краткиот филм бил објавен на 17 септември 1949 година, а во главните улоги играат Вајл Е. Којотот и тркачот на патот. Ова било деби на парот Којот / Тркач и со бил поставен образецот за серијата, во која Вајл Е. Којот овде со оглед на името на потсмев на родот / видот во лажно-латински месојаден вулгарис се обидува да го фати тркачот на патиштата Accelleratii Incredibus преку многу стапици, планови и производи. Во овој прв цртан филм, сè уште не се направени сите производи од A ...

Латински јазик
                                     

ⓘ Латински јазик

Латинскиот јазик е стар индоевропски јазик кој се зборувал во Стариот Рим. Со римските освојувања јазикот се раширил низ целото Средоземје и голем дел од Европа. Постоел во два облика: класичен латински, за поезија и формална проза, и народен латински, зборуван од народот. По падот на Римското Царство и подемот на Римокатоличката црква, латинскиот станал универзален црковен јазик и лингва франка на образованите Европејци.

Јазикот опстоил 2.200 години, па околу 1600-тите полека почнал да се губи. Меѓутоа народниот латински се одржал: се подвоил во неколку регионални дијалекти, кои до 800-тите станале предците на денешните романски јазици.

Латинскиот живее и во облик на црковнолатински кој се зборува во Римокатоличката црква. Латински зборови и денес се користат во науката, академството и правото. класичниот латински, книжевен јазик на доцната република и раното царство, сѐ уште се учи во многу основни и средни училишта и факултети, често заедно со старогрчки во рамките на Класичните студии, иако од раниот XX век неговата улога е намалена. Латиницата заедно со нејзините современи варијанти е најупотребуваната азбука на светот.

                                     

1. Историја

Латинскиот спаѓа во групата на италски јазици и неговата азбука се заснова на староиталската азбука, која пак е изведена од грчкото писмо. Во IX или VIII век п.н.е. латинскиот бил донесен на Апенинскиот Полуостров од латините кои се отселиле и се населиле во Лациум, околу реката Тибар, каде се развила римската цивилизација. Во тоа рано доба латинскиот потпаднал под влијание на индоевропскиот етрурски јазик од северна Италија.

Иако зачуваната римска книжевност речиси сосема се состои од класичен латински, фактичкиот зборуван јазик во Западното Римско Царство бил народниот латински, кој се разликувал од класичниот по граматика, вокабулар, и подоцна изговор.

Иако латинскиот останал правен и управен јазик на Римското Царство, старогрчкиот станал доминантен јазик на образованата елита, бидејќи голем дел од филозофските дела кои тие ги изучувале биле од грчки обично атински автори. Во источната половина на Римското Царство, кој потоа станал Византија по расцепот од Западното Римско Царство во 395 година, старогрчкиот го заменил латинскиот како правен и управен јазик, а веќе долго време бил и народен јазик кај сите класи.

                                     

1.1. Историја Правопис

За пишување на латинскиот јазик, римјаните ја измислиле латиницата, заснована на етрурската азбука, која пак самата се засновала на грчката. Латиницата денес живее во изменет облик во писмата на романските, келтските, словенските и германските јазици.

Старите Римјани не користеле знаци за интерпункција, меѓубуквен простор, или минускули мали букви. Така, реченицата која оригинално се пишува:

PHILOSOPHIAESTARSVITAE ;

во современо издание би била:

Philosophia est ars vitae ;

а се преведува како:

Филозофијата е уметност на животот или пак, уметност на живеењето.

                                     

1.2. Историја Оставнина

Ширењето на Римското Царство значело и ширење на латинскиот јазик ширум Европа, па, подоцна, народниот латински почнал да се дијалектизира, зависно од локацијата на разните говорници. Така, тој потоа прераснал во низа романски јазици, процес кој траел до IX век. Многу векови овие биле само усни јазици, додека за пишување сѐ уште се користел латинскиот.

На пример, латинскиот сѐ уште бил службен јазик во Португалија во 1296 година, кога бил заменет со португалскиот. Многу од овие јазици - "чеда", вклучувајќи го италијанскиот, францускиот, шпанскиот, португалскиот, романскиот, каталонскиот и ретороманскиот, доживеале подем, и разликите помеѓу нив со време станувале сѐ поголеми и поформални.

Од романските јазици, италијанскиот е најчист потомок на латинскиот во смисла на вокабулар, иако сардинскиот е најконзервативен во смисла на фонологија.

Во обид да се реконструира народниот латински, употребени се некои од разликите помеѓу класичниот латински и романските јазици. На пример, романските јазици имаат специфичен нагласок на извесни слогови, додека латинскиот ја имал оваа карактеристика, покрај специфичната самогласна должина. Кај италијанскиот и логудорскиот дијалект, покрај нагласок, постои специфична должина на согласките; во шпанскиот и португалскиот пак, постои само специфичен нагласок; додека во францускиот должината и нагласокот веќе не се јасни. Друга голема разлика помеѓу романските јазици и латинскиот е тоа што сите романски јазици, освен романскиот, ги имаат изгубено падежните наставки во скоро сите зборови, освен кај некои заменки. Романскиот пак, се одликува со директни падежи номинатив/акузатив, и индиректни падежи датив/генитив, и вокатив, но јазичарите сметаат дека ова е иновација на балканска иновација.

Многу организации денес користат латински слогани.



                                     

2. Граматика

Латинскиот е синтетички, флективен јазик: афикси често наставки, кои обично содржат значење на повеќе од една граматичка категорија се придодаваат на фиксен основи за изразување на род, број и падеж кај придавки, именки и заменки - процес наречен деклинација. Афиксите се придодаваат кон основите на глаголи, како и за назначување на лице, број, време, глаголски вид, глаголски начин и залог - процес наречен конјугација.

                                     

2.1. Граматика Именки

Во латинскиот постојат шест главни деклинации падежи на именките. Овие се од големо значење бидејќи ја одредуваат улогата која именката ја игра во реченицата, па така зборовниот ред во латинскиот не е така важен како кај други јазици. Во рамките на овие деклинации, зборовите во една реченица може да се преместуваат без значителна промена во смислата, но со ова го нагласуваме подвлекуваме тој дел од реченицата.

  • Датив: кога именката е индиректен предмет, кога се користи со специјални глаголи, со извесни предлози, и ако се користи како посредник, или како повикување на нешто.
  • Вокатив: кога именката се користи за директно обраќање обично на лице, но не секогаш.
  • Генитив: кога именката е имател на подметот. Ова исто така го назначува материјалот од кое нешто поголемо е направено на пр.: "група луѓе" ; "ред причини" - луѓе и причини би биле во генитив. Некои именки се исто така генитивни со специјални глаголи.
  • Аблатив: кога именката искажува одделување или движење од извор, причина, агент или инструмент, или кога именката се користи како предмет на извесни предлози; прилошки.
  • Номинатив: кога именката е подмет.
  • Акузатив: кога именката е директен предмет, со извесни предлози, или како предмет на индиректен исказ.
                                     

2.2. Граматика Глаголи

Глаголите во латинскиот јазик обично се распознаваат по четирите главни коњугации - групи на зборови со слични флексивни форми. Првата коњугација се карактеризира со активните инфинитивни формки со наставката -āre, втората со активните инфинитиви -ēre, третата со инфинитивите со наставка -ere, а четвртата со активните инфинитиви со наставка -īre. Меѓутоа од овие правила има и исклучоци. Во латинскиот постојат шест општи времиња, четири глаголски начини, шест лица, два залога актив и пасив, и неколку глаголски видови. Глаголите се опишуваат по четири основни форми:

  • Четвртата основна форма е супинската форма, или пак, партиципна форма, номинатив, еднина, свршено време, пасивна партиципна форма на глаголот. Четвртата основна форма може да прикаже или еден род од партиципот, или сите три рода -us за машки, -a за женски и -um за среден. Може да биде и иден партицип кога тој глагол не може да се стави во пасива.
  • Третата основна форма е прво лице, еднина, свршено време, активна индикативна начинска форма на глаголот.
  • Втората основна форма е активната инфинитивна форма на глаголот.
  • Првата основна форма е прво лице, еднина, сегашно време, и во индикативна начинска форма на глаголот.


                                     

3. Поврзано

Латински јазик

  • Латинични знаци во Уникод
  • Римско ракописно писмо
  • Латинска Википедија Vicipaedia
  • Список на латински букви
  • Азбуки изведени од латиницата
  • Латиница
  • Латинска деклинација
  • Латинска коњугација
  • Латинска граматика
  • Латинска мнемоника
  • Латинска книжевност
  • Латинска поезија
  • Список на поети кои пишувале на латински
  • Латинска проза
  • Латински регионален изговор
  • Список на латински фрази
  • Латински пцости
  • Латински правопис и изговор
  • Латинизам
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →